Zmienia się podejście do korzystania z tego typu wsparcia, rozumienie sensowności, jak i możliwych korzyści. Zwiększa się gotowość do skorzystania – choć faktem jest, że od zmiany postrzegania do decyzji o własnej pracy terapeutycznej jest jeszcze kawałek drogi.

Menedżer pracuje z ludźmi. Pracuje w dużej mierze sobą. Im bardziej jest dojrzały, spójny, świadomy siebie i umiejący budować zaufanie i dobre relacje – tym większe ma szanse, by być nie tylko menedżerem, ale być przywódcą. Kimś, kto nie tylko kieruje, zarządza – lecz inspiruje, tworzy przyjazne i dobre środowisko do zaangażowania, pobudza i rozwija. Przywódca więc jeszcze bardziej pracuje sobą – to nie tylko rola. To osobowość. Oczywiście chęć stania się przywódcą to jednak za mało, by decydować się na psychoterapię własną (byłoby to dość instrumentalne podejście do samego siebie), jednak – nie da się ukryć – własny rozwój, samoświadomość, dojrzałość bardzo przekłada się na jakość zarządzania i pracy z ludźmi. Przekłada się na życie zarówno osoby zarządzającej, jak i zarządzanych – zawsze zostawiamy po sobie w innych jakiś emocjonalny ślad.

Po terapię coraz częściej sięgają nie tylko ci, którzy są w ogromnym kryzysie i szukają pomocy w sytuacji, w której nie są w stanie poradzić sobie sami, a ci, którzy chcą rozwijać swój potencjał. Jak to się więc dzieje, że psychoterapia w tym pomaga?

Psychoterapia służy temu, by:

– lepiej rozumieć siebie – dzięki pracy z nieświadomymi motywami naszego działania, pracy z mechanizmami obronnymi uruchamiającymi się w różnych sytuacjach naszego życia – ku większej samoświadomości i uzyskania większej kontroli nad tym, co wcześniej było poza naszą świadomością, co było niezauważanym automatyzmem, skryptem, a co nami przez to rządziło

– odzyskiwać (lub zwiększać) poczucie wpływu na swoje życie i znajdować dobre dla nas rozwiązania w zgodzie ze sobą, by przekraczać swoje uwarunkowania z przeszłości i lepiej żyć dziś

– dokonać wewnętrznej integracji – dzięki pracy z konfliktami wewnętrznymi, rozumieniu ich natury, uczeniu się pracy z nimi; jak i rozumieniu biegunowej specyfiki naszej ludzkiej natury – godzeniu sprzeczności, wyłanianiu ich podłoża, poznaniu i przyjęciu siebie autentycznego

– rozumieć to, jak sami siebie możemy wspierać, ale też jak sami siebie sabotujemy i tworzymy sobie sami problemy

– nauczyć się dbać o siebie – w zdrowy, dobry dla siebie i innych sposób

Terapia umożliwia dokonanie rzeczy, które mogą się wydarzyć tylko w kontakcie z drugą osobą – profesjonalistą, z którym potrafimy zbudować dobrą relację i któremu potrafimy zaufać. Jednak najważniejsza jest własna motywacja – gotowość, by wyruszyć w podróż na swoją rzecz, spotkać się ze sobą i zrobić coś dobrego dla siebie, swojego życia. By przeżyć je dobrze, a może po prostu lepiej. Ponoć mamy je tylko jedno. Nie wiem jak Ty, czytelniku, ale ja myślę, że warto.

1. INTENCJA – zacznijmy od niej. Jeśli w Twoich intencjach wybrzmiewa jedynie chęć udowodnienia racji, znalezienie winnego, oskarżenia, doprowadzenie do rezultatu, który uznajesz za jedynie słuszny – odpuść. Zaczekaj. Zbuduj, odnajdź w sobie gotowość do posłuchania, zaciekawienia się, zrozumienia perspektywy drugiej strony. Jeśli jest to dla Ciebie przydatne – wejdź na chwilę „w buty” drugiej osoby, poczuj się nią, spróbuj dostrzec, jakie ma potrzeby, wartości, przekonania. To oczywiście nie wystarcza – nie możesz pozostać w swoich wyobrażeniach; ma to jedynie pomóc Ci zbudować gotowość do posłuchania.

2. PRZYGOTUJ SIĘ. Szczególnie dotyczy to rozmów, których sednem jest udzielenie feedbacku. Zadbaj o to, by Twoja komunikacja oparta była na komunikacie typu „ja”, opierała się na faktach, bez ocen, interpretacji, domysłów. Fakty podawaj konkretnie, mierzalnie. Dołącz do Twojej wypowiedzi informację o Twojej reakcji na fakty, emocjach, jakie się w Tobie w związku z nimi pojawiły – zastanów się, co właściwie czujesz? Unikaj słów typu „wytrych” – pod słowem „zdenerwowanie” kryć się może wiele rzeczy – niepokój, strach, złość, zaskoczenie…

3. ZAPROŚ DO ROZMOWY. Nie zaskakuj rozmówcę nagłym spotkaniem. Uzgodnijcie razem dogodny czas i miejsce. Rozpocznij tę Waszą wymianę szacunkiem już na tym etapie.

4. PYTAJ. Pytaj z ciekawością (naprawdę chcąc usłyszeć odpowiedź, by ją poznać, a nie by od razu konstruować swoją ripostę). Dowiaduj się. Pytaj o perspektywę, o myśli, o uczucia, o potrzeby. Zadawaj pytania otwarte. Jeśli to nie rozmowa, w której masz udzielić informacji zwrotnej – wstrzymaj się z przedstawieniem swojej perspektywy, najpierw dając przestrzeń rozmówcy. Postaraj się nie oceniać perspektywy i uczuć rozmówcy – tak jak nie chcesz samemu być ocenianym.

5. EMOCJE – jak już powyżej wspominałam – komunikuj je. Jesteśmy całością psychofizyczną, emocjonalnymi jednostkami, a komunikowanie naszych stanów wzmacnia komunikat, a jednocześnie mocno odnosi się do relacji. Poza tym bywa, że to nasze uczucia stanowią istotę problemu. Uznaj, że czujesz to, co czujesz. To jest fakt. Ale uznaj też, że możliwe, że druga osoba czuje coś, co Cię może bardzo zaskoczyć. Pamiętaj, że reagujemy na siebie i zostawiamy też w sobie nawzajem emocjonalny ślad naszych relacji i zdolności komunikacji.

5. WYJAŚNIJ STAWKĘ. Powiedz, co w tej rozmowie czy w potrzebie rozwiązania sytuacji jest dla Ciebie ważne. Co jest istotne dla zespołu, organizacji, co może być ważne dla rozmówcy. Podziel refleksją nad się potencjalnymi skutkami.

6. WEŹ ODPOWIEDZIALNOŚĆ. Choć może być to trudne do przyjęcia – zwykle mamy swój udział w powstaniu problemu. Zrób to pierwszy – pokaż, że wzięcie odpowiedzialności jest wartością, że nie skutkuje hekatombą. Twojemu rozmówcy łatwiej będzie wziąć odpowiedzialność za swój udział. Budujesz w ten sposób znacznie więcej, niż tylko etap dobrej rozmowy. Modelujesz szczerość, otwartość, odpowiedzialność, zaangażowanie.

7. NIE OSKARŻAJ. Podczas całej rozmowy trzymaj się komunikatu typu „ja”. Rozmawiaj rzeczowo, bardziej o problemie, o sytuacji, niż o osobie.

8. ROZWIAZANIE – zapytaj o pomysły lub przedstaw swoje jako pierwsze… w zależności od tego, co uznasz, że jest z większą wartością dla rozwiązania sytuacji i Waszej relacji. Najlepiej, jeśli rozwiązanie wypracujecie wspólnie. Zadbajcie o wysoki poziom konkretu – co, gdzie, kiedy, jak, z kim?

9. PODZIĘKUJ. Podziel się satysfakcją z dobrze zakończonej rozmowy. Doceń wszystko, co mogło się pojawić: wysiłek rozmówcy, ustępstwa, zrozumienie Twojej perspektywy, podzielenie się swoją perspektywą, pomysły na rozwiązanie… Wzmacniasz w ten sposób te zachowania, tworzysz nowe standardy komunikacji w swoim zespole.

10. …i po dziesiąte, choć może po pierwsze – ROZMAWIAJ. Sprawdź, ile rozmów jest do przeprowadzenia, a ilu być może unikałeś. Ile rzeczy pomijasz Ty, pomija Twój zespół, sankcjonując stan rzeczy. Jak często czekasz, gdy już nie ma wyboru, gdy napięcie narosło… Mierz się z rzeczywistością – ona się nie zmieni, jeśli odwrócisz wzrok, będzie trwać nadal. Tym, co może ją zmienić, są rozmowy.