Zmienia się podejście do korzystania z tego typu wsparcia, rozumienie sensowności, jak i możliwych korzyści. Zwiększa się gotowość do skorzystania – choć faktem jest, że od zmiany postrzegania do decyzji o własnej pracy terapeutycznej jest jeszcze kawałek drogi.

Menedżer pracuje z ludźmi. Pracuje w dużej mierze sobą. Im bardziej jest dojrzały, spójny, świadomy siebie i umiejący budować zaufanie i dobre relacje – tym większe ma szanse, by być nie tylko menedżerem, ale być przywódcą. Kimś, kto nie tylko kieruje, zarządza – lecz inspiruje, tworzy przyjazne i dobre środowisko do zaangażowania, pobudza i rozwija. Przywódca więc jeszcze bardziej pracuje sobą – to nie tylko rola. To osobowość. Oczywiście chęć stania się przywódcą to jednak za mało, by decydować się na psychoterapię własną (byłoby to dość instrumentalne podejście do samego siebie), jednak – nie da się ukryć – własny rozwój, samoświadomość, dojrzałość bardzo przekłada się na jakość zarządzania i pracy z ludźmi. Przekłada się na życie zarówno osoby zarządzającej, jak i zarządzanych – zawsze zostawiamy po sobie w innych jakiś emocjonalny ślad.

Po terapię coraz częściej sięgają nie tylko ci, którzy są w ogromnym kryzysie i szukają pomocy w sytuacji, w której nie są w stanie poradzić sobie sami, a ci, którzy chcą rozwijać swój potencjał. Jak to się więc dzieje, że psychoterapia w tym pomaga?

Psychoterapia służy temu, by:

– lepiej rozumieć siebie – dzięki pracy z nieświadomymi motywami naszego działania, pracy z mechanizmami obronnymi uruchamiającymi się w różnych sytuacjach naszego życia – ku większej samoświadomości i uzyskania większej kontroli nad tym, co wcześniej było poza naszą świadomością, co było niezauważanym automatyzmem, skryptem, a co nami przez to rządziło

– odzyskiwać (lub zwiększać) poczucie wpływu na swoje życie i znajdować dobre dla nas rozwiązania w zgodzie ze sobą, by przekraczać swoje uwarunkowania z przeszłości i lepiej żyć dziś

– dokonać wewnętrznej integracji – dzięki pracy z konfliktami wewnętrznymi, rozumieniu ich natury, uczeniu się pracy z nimi; jak i rozumieniu biegunowej specyfiki naszej ludzkiej natury – godzeniu sprzeczności, wyłanianiu ich podłoża, poznaniu i przyjęciu siebie autentycznego

– rozumieć to, jak sami siebie możemy wspierać, ale też jak sami siebie sabotujemy i tworzymy sobie sami problemy

– nauczyć się dbać o siebie – w zdrowy, dobry dla siebie i innych sposób

Terapia umożliwia dokonanie rzeczy, które mogą się wydarzyć tylko w kontakcie z drugą osobą – profesjonalistą, z którym potrafimy zbudować dobrą relację i któremu potrafimy zaufać. Jednak najważniejsza jest własna motywacja – gotowość, by wyruszyć w podróż na swoją rzecz, spotkać się ze sobą i zrobić coś dobrego dla siebie, swojego życia. By przeżyć je dobrze, a może po prostu lepiej. Ponoć mamy je tylko jedno. Nie wiem jak Ty, czytelniku, ale ja myślę, że warto.

Brzmi absurdalnie? A jednak. Można by nawet pokusić się o twierdzenie, że ogólnie są dużo bardziej logiczne, niż myślenie.

Jak to możliwe? Emocje w sposób bezpośredni wynikają z tego, jakie znaczenie nadaliśmy danemu bodźcowi, jakie mamy do niego nastawienie, jakie myśli w nas się pojawiły. Inne emocje pojawiają się w nas w momencie, gdy np. sytuacji nadamy znaczenie jednoznacznie negatywne, a inne – gdy tę samą sytuację postrzegamy choćby ambiwalentnie, zakładamy różne możliwe jej przyczyny czy skutki, widzimy dostrzegając nie tylko braki czy negatywy, ale możliwości, zasoby, pozytywy. Niejednokrotnie wydaje nam się, że nasza ocena sytuacji jest przecież właściwa, a nasze emocje jedynymi możliwymi w tym momencie. Kłopot jednak w tym, że… przecież inna osoba na tę samą sytuację może reagować zupełnie inaczej, nadając jej inne dla siebie znaczenie.

No właśnie – i tu zaczyna się druga część zabawy – mózg nie zawsze tworzy racjonalne, oparte na faktach myśli. A raczej – często tworzy myśli takie, do jakich przywykł, wyobrażenie myląc z faktami, oceny traktując jak obiektywny opis rzeczywistości, a interpretacje jako jedyne możliwe wytłumaczenie. A od myśli do emocji droga prosta i logiczna – trudno nie czuć złości, gdy myślimy, że „wszyscy mnie oszukują”, czy strachu, gdy uważamy, że „wszystko możemy stracić”. Co prawda każdy z nas ma swoją indywidualną specyfikę reagowania na dany charakter myśli, niemniej w tej indywidualnej specyfice jesteśmy logiczni. Nielogiczni, nieracjonalni bywamy na poziomie myślenia.

MÓZG TO NAJBARDZIEJ FASCYNUJĄCY NARZĄD, NASZE CENTRUM DOWODZENIA. PRODUKUJE DZIENNIE OK. 70 TYSIĘCY MYŚLI, A NAJMNIEJSZA PRĘDKOŚĆ, Z JAKĄ PODRÓŻUJE INFORMACJA W MÓZGU, TO 416 KM/H. JEST WSPANIAŁY… JEST TYLKO JEDEN, DROBNY SZCZEGÓŁ… NIE ZALEŻY MU NA FAKTACH. Wystarczy, że pojawi się wyjaśnienie, które wyda się wystarczająco dobre, nawykowe wyobrażenie o znaczeniu sytuacji – i jest gotów uwierzyć w nie, wpływając na pojawienie się konkretnych emocji. Jeśli więc mówimy o pracy z emocjami, zwykle oznacza to pracę… z myśleniem.

• Udzielanie informacji w sposób otwarty (w tym zarówno pozytywna, jak i negatywna informacja zwrotna),
• Tolerancja dla błędów i traktowanie ich jako sposób uczenia się
• Jasność zasad i odpowiedzialności, jasne wskazówki (redukowanie niepewności), dostarczanie pełnych informacji na czas
• Realizowanie wartości na każdym kroku (przekładane na wspólne cele) i wiara w to, że celem i środkiem działania są właśnie te wartości
• Przejrzystość jako wartość powszechnie akceptowana, niewiele tzw. zebrań po zebraniach
• Mówienie wprost o problemach (bez rozdziału na prawdy oficjalne i rzeczywiste) i omawianie rzeczywistych problemów, rozwiązywanie ich (ograniczanie ryzyka)
• Prawdziwa komunikacja i współpraca, w tym otwarte negocjowanie różnic w oczekiwaniach, otwartość na różnice i odmienne perspektywy, pytanie o nie, odwaga ich komunikowania
• Gotowość do przyznania się do błędu, sprawiedliwość, dotrzymywanie obietnic
• Wzajemne słuchanie (więcej słuchania, niż mówienia)
• Uczciwość w motywach postępowania, mówienie prawdy
• Wysoka odpowiedzialność jako norma zachowania (modelowanie zachowań, poczucie sprawiedliwości)
• Chęć do dzielenia się uznaniem, wyrażanie wiary w pracowników, delegowanie im zadań
  i odpowiedzialności
• Udzielanie potrzebnego do wykonania zadań wsparcia, wyposażenie w wiedzę, narzędzia
  i możliwości
• Inicjowanie i akceptowanie zmian w swoich decyzjach, informowanie o nich wprost
• Dawanie i przyjmowanie pomocy i wsparcia, słuchanie i stosowanie się do rad innych ludzi
• Pokazywanie zainteresowania i troszczenie się o innych, dbanie o ich interesy, angażowanie się w rozumienie perspektywy drugiej strony
• Okazywanie szacunku innym, przepraszanie
• za nieprzyjemne konsekwencje własnych działań
• Energia i żywotność – widoczna w zaangażowaniu
• Ludzie jako i dawcy, i beneficjenci – solidarni w wysiłku
• Lojalność wobec osób nieobecnych

Jak to zwykle bywa, jasne wskazówki są proste, gdy się o nich czyta i myśli, a często o wiele trudniejsze, gdy przechodzimy do ich wdrażania. To, co oczywiste, staje się bardziej złożone, uwikłane w kontekst sytuacyjny, obarczone ludzką ułomnością, nawykami, nierozumieniem lub niedostrzeganiem niuansów i szczegółów. Jednak – choć nie jest to prosta i krótka droga – kierunek wart jest wysiłku.

Jeśli jesteś na drodze budowania zaufania, ale rezultaty Twoich działań nie są satysfakcjonujące – chętnie Cię wesprę.